Anterior

ⓘ Vidayanes ye una llocalidá y conceyu español de la provincia de Zamora, na comunidá autónoma de Castiella y Llión. La totalidá del so términu municipal intégras ..


Vidayanes
                                     

ⓘ Vidayanes

Vidayanes ye una llocalidá y conceyu español de la provincia de Zamora, na comunidá autónoma de Castiella y Llión.

La totalidá del so términu municipal intégrase dientro de la ZEPA Penillanuras-Campos Sur.

                                     

1. Topónimu

El nome de Vidayanes ye, a xuiciu de Riesco Chueca, dorixe personal. Asina, apaez rexistráu como Vidoyañez nel sieglu XVI. Sicasí, les cites anteriores son diverses: Uidaianez y Vidaianes nel añu 1182 en documentación del Monasteriu de Moreruela, Uidaianes 1184 nel de Sahagún, Vidaianes, Vidagenos, "villa que ye ente Castrogonçalo y la Llamprea" 1139 en documentos de la Orde de San Juan, Vidalenes 1151, Uidallanes 1155 en documentación de Eslonza, Uidaianes 1182, Vidoyanez, Vidallanes o Videianes 1223 y 1310 en documentación catedralicia de Astorga, Vidaianes, Vidallanes 1233, Orde de San Juan. "Vidallanes, pero qua diferencia de la evolución posterior en castellán a fricativa prepalatal sonora, reaxustada depués como velar /x, asimilaríase, nel sistema consonánticu lleonés, a una palatal central. Esisten precedentes onomásticos recoyíos na documentación de la Catedral de Llión: Xuntu al Esla, un testigu Uitalianus, presbyter 941; Bitaliano 986; Tamién na zona de Santiago una uillam Uitaliani 899. Un Vitalian Cebrianez personero del Arzobispu de Tarragona, na Hestoria dEspaña dAlfonsu X ca. 1270. Vitalia, nome de muyer nos archivos catedraliciu de Llión y monásticu de Sahagún de los años 908 y 954 respeutivamente. NAsturies, un topónimu Vidayán sería del mesmu orixe, y quiciabes tamién lo sían les aldegues de Vidalén Montederramo, Ourense o Vidallón en Folgoso do Courel, Llugo, siendo esta postrera probablemente laldega documentada Uitalion documentada nel añu 1002.

                                     

2. Historia

Anque la presencia humana na zona ta íntimamente amestada la esplotación que los romanos fixeron del sal, nun ta documentada la esistencia de Vidayanes hastal procesu repoblador lleváu a cabu polos reis de Llión na Edá Media, cuando foi repoblada la llocalidá, que nel sieglu XII apaez documentada indistintamente como Vidaianes, Vidagenos, Uidaianes, Uidallanes, Vidalenes, Uidaianes o Vidallanes.

El llugar perteneció primeramente la encomienda de Benavente de la Orde de San Juan, la cual foi vencida pol rei Fernandu II de Llión nel añu 1174. Sicasí, darréu Vidayanes foi integráu na alfoz de Villafáfila, tal que satestigua en 1310, cuando se recueye la dependencia de Vidayanes del "Cillero de Villafáfila".

Yá nel sieglu XIX, la división territorial dEspaña en 1833 encuadró a Vidayanes na provincia de Zamora, dientro de la Rexón Lleonesa, que, como toles rexones españoles de la dómina, escarecía de competencies alministratives. Tres la constitución de 1978, esti conceyu pasó a formar parte en 1983 de la comunidá autónoma de Castiella y Llión, en cuantes que pertenecíen la provincia de Zamora.

                                     

3. Monumentos

  • Ilesia de San Juan Bautista. Construyida nel sieglu XII nestilu románicu. Llama latención la so robusta torre y a lo cimero de la puerta puede vese un escudu de la Orde de San Juan, la cual foi dexar la llocalidá nel añu 1174 por Fernandu II de Llión. El templu contién induldables elementos dinterés, como larrogante artesonado de la nave principal, y una armadura ochavada que combina traces mudéxares ya influencies renacentistes sieglu XVI. Nel testeru afaya lescudu darmes del bailío de la Orde Fray Pedro de Cárdenas sieglu XVI. Destaca tamién larcu triunfal apuntáu, cubiertu totalmente dunes ellaboraes pintures murales, afayaes al retirase les numberoses capes de cal que les cubrir.
  • Palombares. Llevántense aisllaos pela redolada de la llocalidá en gran númberu, habiéndolos de distintes formes, destacando ente toos ellos unu rectangular pola fantasía de les sos cresterías calaes y de los sos remates.
  • Fornu de les Vegues. Atópase semioculto na solana dunes arrondaes llombes, tratándose duna construcción de forma cupular, construyíu con tapial y lladriyu, con planta circular cubierta con una llamativa cúpula.